Czym różni się psychiatra, psycholog i psychoterapeuta – czyli kiedy udać się do kogo i jakie kompetencje mają poszczególni specjaliści?

Wielu ludzi nie rozróżnia poszczególnych profesji zajmujących się przywracaniem pacjentom równowagi psychicznej. Duża część osób ma problemy z określeniem kompetencji psychologa, psychoterapeuty oraz psychiatry, co sprawia, że przy problemach natury emocjonalnej nie wie, do którego z nich powinno się zwrócić. Tymczasem zakres działalności tych specjalistów jest ściśle sprecyzowany.

Psycholog – pierwszy krok

Pierwszy z wymienionych zawodów wymaga ukończenia studiów i zdobycia tytułu magistra psychologii. Bardzo często psycholog specjalizuje się w konkretnej tematyce, np. pomaga dzieciom w trudnościach w szkole, wspiera ofiary przemocy domowej czy pacjentów hospicjum wraz z ich rodzinami. W zależności od ukończonych szkoleń oraz zdobytych kwalifikacji może pracować w poradni psychologiczno-pedagogicznej, ośrodku adopcyjnym, a także oddziale psychiatrycznym.

Warto udać się do psychologa w przypadku, gdy potrzebujemy konsultacji albo diagnozy osobowości, przydatnej w leczeniu psychiatrycznym bądź neurologicznym. W trakcie wizyty specjalista dokona analizy kompetencji intelektualnych, a jego ocena będzie pomocna w dalszej terapii. Odwiedziny gabinetu psychologicznego to rozsądny pomysł w sytuacjach kryzysowych, o ile nie są długotrwałe. W przeciwnym przypadku rozwiązaniem będzie psychoterapia, a tę może przeprowadzić wyłącznie psychoterapeuta (psychoanalityk). Psycholog nie posiada kompetencji do jej prowadzenia, jeśli nie odbył odpowiedniego szkolenia.

Psychoterapeuta – wsparcie przy długotrwałych problemach

Kolejny zawód, skupiający się na zawiłościach ludzkiej psychiki, to psychoterapeuta. Tytuł otrzymuje się po ukończeniu kilkuletnich studiów podyplomowych, odbyciu stażu klinicznego oraz własnej terapii. W trakcie rekrutacji na studia, weryfikacji polegają osobiste predyspozycje kandydata. Psychoterapeutą może zostać psycholog, lekarz, nauczyciel, jak również przedstawiciele pozostałych zawodów z wykształceniem humanistycznym. Ponadto nic nie stoi na przeszkodzie, aby dyplom zdobył ktoś, kto wcześniej odnajdował się w zupełnie innej dziedzinie.

Psychoterapeuta pomoże osobie, która utraciła kontrolę nad swoimi emocjami (np. trudno jej powstrzymywać złość), nie realizuje swoich pragnień i to wpędza ją we frustrację, albo boryka się z silnym poczuciem winy. Warto zarejestrować się na wizytę także w przypadku, gdy nie układa nam się w życiu prywatnym czy zawodowym, a nie znamy przyczyny tego stanu. Specjalista wspiera pacjentów z dolegliwościami psychosomatycznymi, depresją, fobią oraz napadami lęku. Przeprowadza terapię u ludzi z zaburzeniami odżywiania, obsesyjnymi myślami czy natręctwami.

Psychiatra – pomoc lekarza specjalisty

Niekiedy bywa tak, że sama psychoterapia to za mało, aby przywrócić pacjentowi równowagę psychiczną i wdrożenie leczenia farmakologicznego to konieczność. Psychoterapeuta proponuje wtedy konsultację psychiatryczną, a nierzadko współpracuje z lekarzem psychiatrą. Nie należy obawiać się takiej wizyty, ponieważ nie oznacza automatycznie występowania choroby psychicznej. Może się wiązać z przepisaniem leków, które ułatwią pacjentowi pracę nad sobą, zapewniając tym skuteczność terapii.

Z trzech wymienionych wyżej zawodów jedynie psychiatra może wypisywać recepty, ponieważ to lekarz medycyny po specjalizacji z psychiatrii. Trzeba niezwłocznie odwiedzić jego gabinet, gdy tylko zaobserwujemy u siebie niepokojące objawy, takie jak m.in. słyszenie głosów w głowie, rosnąca agresja wobec innych, samookaleczanie się, zaburzenia snu, napady lękowe czy zaburzenia odżywiania.

Bez względu na rodzaj problemów, z jakimi się borykamy, nie warto zwlekać z poproszeniem o pomoc wykwalifikowanego specjalisty.